Sınıflandırma Adımı Uygulama Planı
1-Uygulama yapılacak bölgenin belirlenip tanımlanması
2-Uygulama takımının oluşturulması ve eğitimi
3-Çalışma öncesi mevcut durumun kamera ve fotoğraf makinesi ile tespiti
4-Atılacaklar, çalışma alanı dışında tutulacaklar ve geçici bir süre saklanacaklar için uygun bir yer belirlenmesi
5-Çalışma planının yapılması (kim, ne zaman, nereyi yapacak?)
6-Nesnelerin sınıflandırılmasında kullanılacak kriterlerin belirlenmesi ve uygulamanın gerçekleştirilmesi
7-“Atılacak Etiketli” gruba giren nesneler içinde; kullanılmayanların, bozuk olanların veya zamanla gereksiz duruma düşenlerin ne yapılacağına karar verilmesi ve bu konuda yönetim onayının alınması ve gereğinin yapılması
8-Sürekli toz, kir, yağ, gürültü gibi kirlilik kaynaklarının belirlenmesi-Bunların tamamen ortadan kaldırılmasına yönelik plan ve çalışmaların yapılması-
9-Tamamen ortadan kaldırılamayanların kontrol altına alınması, Atılacakların atılması ve gerekli kayıtların tutulması
10-Çalışmaların tamamlanması sonrası kamera ve fotoğraf makinesi ile durum tespitinin yapılması ve çalışma öncesi durumla karşılaştırılması.
11-Yapılan faaliyetlerin gözden geçirilerek değerlendirilmesi
12-Gerekli iyileştirme çalışmalarının yapılması
Sınıflandırma Adımı Kontrol Listesi
2. Fazla (miktar olarak) olanlar var mı?
• Makineler, tezgahlar, ekipmanlar (ofis ekipmanları dahil), donanım (kablolar, borular vb.),
• Bağlama takımları, aparatlar, aletler (ofislerde kullanılanlar dahil), kalıplar, kesiciler,
• Ambalaj malzemeleri, taşıma kapları, paletler,
• Ürünler, ara ürünler, hammaddeler, sarf malzemeleri (temizlik malzemeleri dahil),
• posterler, duyurular, klasörler, dosyalar.
3. Zamanı geçmiş olanlar var mı?
§ Hammaddeler, sarf malzemeleri,
§ Posterler, duyurular, klasörler, dosyalar.
4. Sağda solda sıçramış, saçılmış malzemeler, sızma sonucu oluşmuş kirli ve yağlı zeminler, moloz, çöp vb. var mı?
5. Toz, gürültü ve kirlilik kaynakları belirlendi mi?
6. Sınıflandırmaya yönelik (atılmaya, ortamdan uzaklaştırmaya ve yakında bulundurmaya) kurallar belirli ve yazılı mı?
7. Sınıflandırmaya yönelik kurallar gözden geçirilip değerlendiriliyor mu?
8. Yapılmış olan iyileştirme çalışmaları var mı?
Bakılacak Yerler :
• Binaların içi ve çevresi (üretim alanları, laboratuarlar, ofisler, ambarlar, depolar vb.), yerler, yollar, koridorlar,
• Dolaplar, raflar, çekmeceler, masalar, ilan tahtaları, duvarlar
• Cihaz, dolap, tezgah vb. arkaları.
Sıralama Adımı Uygulama Planı
1. Mevcut durumun tespiti:
• Çalışanlar ihtiyaç duydukları şeylere nasıl ulaşıyorlar? Hangi alanlar ne amaçla kullanılıyor?
2. Yeni yerleştirme düzeninin tasarımı ve “5S Haritası”nın çizimi:
• Çalışma yerinde sık kullanılan nesnelere 15 saniyede, orta sıklıkta kullanılan nesnelere 1 dakikada, ender kullanılan nesnelere 5 dakikada ulaşılması gibi bir ölçüt temel alınabilir.
3. Yerleştirme kurallarının belirlenmesi:
• Ne, nereye ve kaç adet?
4. Alanları ve nesneleri tanımlamaya yönelik markalama ve etiketleme sistematiğinin oluşturulması ve uygulanması.
5. Yerleştirme kurallarının ve etiketleme sistematiğinin çalışanlara duyurulması.
6. Yerleşim alanlarının işaretlenmesi, tabela ve etiketlerle tanımlanması:
• Dolaşım alanları, stok alanları, makine, ekipman, araç yerleşim alanları vb.,
• Silolar, borular, vanalar, makineler, ekipmanlar, dolaplar, raflar, aletler, klasörler vb..
7. Çalışmaların tamamlanması sonrası kamera ve fotoğraf makinesi ile durum tespitinin yapılması ve çalışma öncesi durumla karşılaştırılması.
8. Yapılan faaliyetlerin denetlenmesi ve değerlendirilmesi
• Denetimi yapacakların belirlenmesi,
• Denetim soru ve kriterlerinin belirlenmesi,
• Denetimin uygulanması,
• Değerlendirme ve iyileştirmeye açık alanların tespiti.
9. Geliştirme iyileştirme çalışmalarının başlatılması.
Sıralama Adımı Kontrol Listesi
1. Alan sınırları renkli çizgilerle belirlenmiş mi?
Stok alanları,
Makine, tezgah, ekipman yerleşim alanları,
Araç park alanları,
Çalışma alanları,
Dolaşım alanları,
Dinlenme alanları.
2. Yer tanımlama tabela ve etiketleri var mı?
Stok alanları,
Makine, tezgah, ekipman yerleşim alanları,
Araç park alanları,
Çalışma alanları,
Dolaşım alanları,
Dinlenme alanları,
İletişim panoları.
3. Nesne tanımlama etiketleri var mı?
Makine, tezgah, ekipman,
Hammaddeler, sarf malzemeleri,
Ürünler, ara ürünler,
Takımlar, aletler vb.,
Tanklar, silolar, borular, vanalar,
Dosya dolapları, raflar, parçalar, klasörler, dosyalar, CD’ler, disketler, video bantlar, elektronik ortam dosyaları.
4. Sarf malzemeleri için, min. ve max. stok seviyeleri belirlenmiş mi?
Hammaddeler, Sarf malzemeleri,
Kırtasiye malzemeleri.
5. Benzer araç gereç birlikte stoklanmış mı?
6. Birlikte kullanılan kalemler bir arada stoklanmış mı?
7. Tabela ve etiketler görünür ve okunur mu?
8. Aparatlar, takımlar, aletler, klasörler, dosyalar, vb. iyi düzenlenmiş; ulaşılması, alınması ve yerine konması ergonomik ve kolay mı?
9. Kullanımda olan aparatlar, takımlar, aletler, klasörler, dosyalar, vb. açıkça belli oluyor mu?
10. Kullanımda olan aparatlar, takımlar, aletler, klasörler, dosyalar, vb.nin kimde olduğu ve ne zaman yerine konulacağı belli mi?
11. 5S haritası çizilmiş mi? Görünür ve kolayca ulaşılabilir mi?
12. Stoklama yöntemi (ilk giren- ilk çıkar veya son giren ilk çıkar) belirli mi?
13. Stoklama (enlemesine, boylamasına, paralel olarak) düzgün mü?
14. Malzemenin doğrudan yerde depolanması engellenmiş mi?
15. Çalışma ve dolaşım alanları acil durumları da gözetecek şekilde ve yeterli mi?
Uygulama Planı
Sil Süpür Adımı Uygulama Planı
1. Nerelerin ve nelerin temizleneceğinin belirlenmesi, temizleme için iş yerinin parsellere ayrılması.
2. Herkesin temizlik ile ilgili sorumluluğunun belirlenmesi (üst yöneticiler de dahil).
3. Sorumlular tarafından sorumlu oldukları bölgeler için;
• Temizlik kriterleri,
• Kontrol kriterleri,
• Arıza ve hata giderme yetki sınırlarının
Belirlenmesi; Temizlik prosedürleri ve Kontrol listelerinin
hazırlanması.
4. Bölge sorumluları tarafından belirlenen kriter, yetki sınırları ve prosedürlerin ilgili yöneticileri tarafından gözden geçirilerek onaylanması veya gerekli değişikliklerin bölge sorumluları ile görüşerek yapılmasından sonra yürürlüğe konulması.
5. Temizlik işinin etkin olarak yapılabilmesi için uygun araç ve gerecin temini.
6. Temizliğin planlara uygun olarak yapılması.
7. Özendirici temizlik kampanyalarının düzenlenmesi.
Bu çalışma sırasında tüm çalışanlar, çalıştıkları yerlerde toparlanma ve düzenleme sistematiğinin gereklerinin yerine getirilip getirilmediğini kontrol eder ve gerekli düzeltmeleri yaparlar.
8. Belirlenmiş gün ve saatlerde (Örneğin: Her ayın ilk perşembesi saat 10:00’da ) bölüm yöneticileri tarafından “iş yeri 5S tetkiki” yapılmasına yönelik sistemin kurulması ve başarının ölçülmesine yönelik kuralların oluşturulması (Yöneticiler, kendi sorumluluk alanlarını denetleyemezler.) ve denetimlerin yapılması.
9. Ödül sistematiğinin oluşturulması ve uygulanması (Hangi ödüller verilecek? Hangi durumlarda verilecek? Nerede ve kim tarafından verilecek? Ödüller ne kadar bir süre için geçerli olacak? Vb.).
10. Yapılan çalışma ve denetimlerin gözden geçirilip değerlendirilmesi ve iyileştirmeye açık alanların belirlenmesi.
11. İyileştirme çalışmalarının başlatılması.
Sil Süpür Adımı Kontrol Listesi
1. Yerler her zaman temiz mi?
2. Makine ve ekipman, takımlar, aletler, aparatlar temiz mi?
3. Elektrik panelleri, anahtar ve şalterler, göstergeler ve ölçüm cihazları kir ve tozdan arındırılmış ve boyalı mı?
4. Aydınlatma armatürleri ve ampuller temiz ve tamam mı?
5. Herkesin temizlik sorumluluğu belirli mi?
6. “İyi görünüm”ün ne anlama geldiği belirlenmiş ve sağlanıyor mu?
7. Duvarlar, tavanlar ve pencereler temiz ve boyalı mı?
8. Dolaplar, raflar, çalışma masaları temiz mi?
9. Temizlik ve kontrole aynı derecede önem veriliyor mu?
10. Hata ve uygunsuzluk giderme yetki sınırları belli mi?
11. Geri dönüşümlü malzemeler toplanıyor mu?
12. Özendirici temizlik kampanyaları düzenleniyor mu?
13. Temizlik kontrolleri yapılıyor mu?
14. Çalışmalar ve denetimler gözden geçirilip değerlendiriliyor mu?
15. Ne gibi iyileştirme çalışmaları gerçekleştirilmiş?
Standartlaştırma
Standartlaştırma Adımı Uygulama Planı
1. Gereksiz kalemlerden kurtulma, düzenleme ve temizlik ile ilgili görev ve sorumluluk çizelgeleri oluşturulması ve yürürlüğe konulması.
2. Kontrol listelerinin oluşturulması ve kullanımının sağlanması.
3. Görselliği arttırıcı etiket ve işaretlerin geliştirilmesi.
• Mümkün olan yerlerde şeffaflık,
• İş Sağlığı ve İş Güvenliği açısından riskli yerler,
• Yangın söndürücülerin yerleri, acil çıkış kapıları,
• Borulardaki akış yönü ve akışkan madde,
• Şalter ve elektrik düğmelerinin açık ve kapalı yönleri,
• Bölüm ve departman isim levhaları, yerleşim planları,
• Kapların içindeki sıvı seviyeleri.
4. İlk 3S’le ilgili sorumlulukların “iş tanımlarına” ve gerçekleştirilmiş olan ilk 3S uygulamalarının da “iş talimatları” ve “prosedürlere” işlenmesi.
5. Yöneticilerin de katılacağı, programlı “5S Gözlem Turları”nın düzenlenmesi.
Standartlaştırma Kontrol Listesi
Standartlaştırma Adımı Kontrol Listesi
1. İlk 3S uygulamalarını korumak ve standartlaştırmak için geliştirilmiş bir sistem var mı?
2. Stoklama ve dosyalama standartları ve kontrol standartları belirlendi mi? Kontrol listeleri var mı? Kullanılıyor mu?
3. İşi biten alet, ekipman, evrak vb. hemen yerine konuluyor mu?
4. Kullanımda olan alet, ekipman, evrak vb.nin kimde olduğu belli mi?
5. 5S sorumlulukları “iş tanımlarına” ve 5S uygulamaları “iş talimatları” ve “prosedürlere” işlenmiş mi?
6. Temizlik ekipmanları yerinde ve temizlik malzemeleri tamam mı?
7. Çalışanların giysileri temiz mi?
8. Aydınlatma yeterli mi?
Uygulama Planı
Sürdürme Adımı Uygulama Planı
1. Yöneticilerden çalışana kadar herkesin, 5S çalışmalarına katılması; ilginin sürekli en üst seviyede tutulması için neler yapılacağının tespiti ve uygulanması.
2. Tüm seviyelerde çalışanlara 5S eğitimi verilmesi.
3. 5S faaliyetlerinin, ünite içinde belirlenen saatlerde 5, 10 veya 15 dakikalık sürelerle yapılmasına önem verilmesi ve bu önemin herkese hissettirilmesi.
4. Güvenlik ayakkabısı, iş eldiveni, gözlük, toz maskesi, teknik emniyet şapkası vb. koruyucu ekipmanların kullanımının sağlanması.
5. 5S ile ilgili işlerin nasıl yapıldığının anlatıldığı bir el kitabının / iş talimatının hazırlanması.
6. İşe yeni giren veya iş yeri değişen personelin 5S faaliyetlerine en kısa zamanda katılımını sağlamaya yönelik sistematiğin oluşturulması.
Uygulam Planı Kontrol Listesi
Sürdürme Adımı Kontrol Listesi
1. Birimdeki herkes, yöneticisinden, çalışanına kadar hep beraber 5S’i uyguluyor mu?
2. Tüm kurallar ve prosedürler herkes tarafından biliniyor ve bunlara inanılarak saygı gösteriliyor mu?
3. Belirlenmiş olan tüm kurallar bir alışkanlık olarak uygulanıyor mu?
4. Parçaların, atıkların ve çöplerin toplanmasına yönelik pratikler belirlendi mi?
5. Güvenlik ayakkabıları, teknik emniyet şapkaları ve iş eldivenleri giyiliyor mu?
6. Ara bölgeler için 5S yönetimi yapılmakta mı?
7. 5S el kitabı hazırlandı mı, çalışmalar ona göre sürdürülüyor mu?
8. 5S ile ilgili başarılı çalışmalar, fotoğraflarla duyuruluyor mu?
9. 5S sloganları, posterleri, yazıları vb. konularda ödüllü yarışmalar var mı?
10. Özel 5S günleri ve yarışmaları düzenleniyor mu?